Een korte geschiedenis van Bosnië en Herzegovina

Bosnië-Herzegovina is sinds 1992 een onafhankelijk land. Sinds het verdrag van Dayton in 1995, dat een einde maakte aan de burgeroorlog, is het land politiek gezien verdeeld in 2 entiteiten en 1 district.
Dit land word tegenwoordig het meest geassocieerd met de oorlog en ellende, maar heel weinig mensen weten er iets over rijke Bosnische geschiedenis. Deze geschiedenis is niet alleen maar belangrijk voor Bosnië en Bosniërs maar ook voor de hele Europa. Zo was het attentaat op Habsburgse kroonprins Frans Ferdinand directe aanleiding voor de Eerste wereld oorlog.

Bosnië-Herzegovina werd in de eeuwen voor het begin van onze jaartelling bewoond door de Illyriërs, een Indo-Europees sprekend volk. In de zesde eeuw arriveerden de eerste Slaven op de Balkan. In 958 werd Bosnië voor het eerst in schriftelijke bronnen genoemd. Bosnië werd eerst overheerst door Serviërs, daaarna door Kroaten en Bulgaren.

In de tweede helft van de 12e eeuw werd er over het gezag in Bosnië-Herzegovina getwist door het Byzantijnse Rijk en Hongarije.
In 1180 verklaarde de eerste Bosnische vorst Ban Kulin zich onafhankelijk van Hongarije. Na de dood van Ban Kulin werd Bosnië overgenomen door de adellijke familie Kotromanic. Na de dood van de laatste Kontromanic 1391 tot de komst van de Turken 1463 ontstond er een onduidelijke overgangssituatie.
Vanaf 15 eeuw tot de begin van 20 eeuw werd de Balkan overheerst door de Turken. Zij lieten een enorme invloed achter op de Balkan, van taal, religie, klederdracht, keuken en architectuur.
In 1878, tijdens Congres van Berlijn werd Bosnië en Herzegovina toebedeeld aan de Habsburgse Rijk.

In 1914 werd de Habsburgse kroonprins Frans Ferdinand doodgeschoten door de Servische nationalist Gavrilo Princip, en dat bleek later het startsein te zijn voor de Eerste Wereldoorlog.

Bosnië en Herzegovina behoorde vanaf 1918 tot het Koninkrijk van Serven, Kroaten en Slovenen, dat in 1929 zijn naam veranderde in Koninkrijk Joegoslavië.

In april 1941 gaf Joegoslavië zich over aan de Duitsers en werd Bosnië-Herzegovina opgenomen in de 'Onafhankelijke Staat Kroatië'. Het verzet tegen de fascisten werd geleid door de partizanen (Moslims, Serven en Kroaten) van de op het communistische Sovjet-Unie georiënteerde Josip Broz Tito.
Op 6 april 1945 marcheerden de partizanen van Tito Sarajevo binnen en werd Joegoslavië bevrijd. Vanaf 1945 tot 1992 was Bosnië en Herzegovina één van de zes republieken, die samen de Socialistische Federatieve Republiek Joegoslavië vormden. Tito werd automatisch de nieuwe politieke leider. Snel na de dood van Tito in 1980 werd snel duidelijk dat het met de Joegoslavische 'eenheid' helemaal niet goed zat. Na Tito werd het leiderschap van Joegoslavië in handen van een collectief staatspresidium.

In 1984 werden de 14e Olympische Winterspelen in Sarajevo gehouden.

In 1991 kwam er einde aan Socialistische Federatieve Republiek Joegoslavië. Deze stap werd door de Servische regering in Belgrado echter niet geaccepteerd en leidde er tot het begin van de oorlog tussen Kroatië en Servië.

Deze ontwikkelingen leidden er toe dat oorlog ook onvermijdelijk was in Bosnië en Herzegovina, van oudsher de meest etnisch gemengde republiek binnen Joegoslavië.
Bosnische regering schreef referendum uit zodat mensen zelf konden bepalen of ze een eigen staat wilden. De meerderheid (Moslim en Kroaten ) ongeveer 60% was voor. Bosnische parlement riep op 5 april 1992 onafhankelijkheid uit. Als reactie hierop riepen de Bosnische Serviërs op 7 april 1992 een eigen republiek uit: de Servische Republiek.
Servische paramilitairen en Bosnische Serviërs vielen moslims in verschillende steden aan waarbij er veel doden vielen. Dat was de begin van de vier jarige bloedige oorlog. Tijdens deze vier jaar werden er veel mensen verjaagd uit hun huizen. Vrouwen werden verkracht.
De hoofdstad Sarajevo werd omsingeld door het Servische legere en zwaar beschoten en gebombardeerd vanuit de omliggende bergen. De bewoners leefden zonder elektriciteit, verwarming, water en medische zorg. Er was een voortdurend gebrek aan voedsel.
Tijdens de belegering werden naar schatting 12.000 mensen gedood en raakten 50.000 mensen gewond. Ook werden er veel gebouwen en voorwerpen van cultureel belang verwoest. Zo werd op 25 augustus 1992 de bibliotheek van de universiteit verwoest Vjecnica, waardoor een groot deel van de Bosnische geschreven cultuur in vlammen opging.
De val van Srebrenica op 11 juli 1995 was de inname van de Bosnische stad Srebrenica en de daaropvolgende deportatie van en massamoord op naar schatting 8.000 moslimjongens en -mannen, die formeel onder bescherming stonden van een Nederlands VN-bataljon.
Na internationaal ingrijpen in 1995 eindigde de Bosnische oorlog met het verdrag van Dayton.. Sindsdien is het land verdeeld in twee entiteiten: De Federatie van Bosnië en Herzegovina (Federacija Bosna i Hercegovina), en de Servische entiteit: de Servische Republiek (Republika Srpska).

Politiek wordt in Bosnië en Herzegovina tot het moment van nu voornamelijk op etnische basis bedreven. Achter de nationalistische idealen creëren politici goede mogelijkheden om hun zakken te vullen. Zij hebben bijna alle industrie verkocht aan buitenlandse investeerders en het geld in hun zakken gestopt. Er wordt 90% van goederen geimporteerd. Veel mensen zitten zonder werk. Maar het ergste van alles is dat de mensen geen doel hebben om voor te leven en daarom een gemakkelijke prooi zijn voor de politici die het land leiden.
Hoe het verder gaat met dit land? Dat is een groot raadsel.

Spero wil kinderen zien opgroeien tot de tolerante volwassenen. Alleen op deze manier kan dit land vooruit. Anders is dat gedoemd er mislukken. Daarom steunen wij scholen die het heel erg moeilijk hebben omdat zij voor integratie kiezen en niet. Door de regering zijn deze scholen zwaar verwaarloosd. Zij kiezen voor de kinderen, ongeacht hun nationaliteit en daarom kampen zij met grote problemen.

Bronnen:

Wikipedia

Campschreur, W. / Bosnië-Herzegovina : mensen, politiek, economie, cultuur, milieu
Koninklijk Instituut voor de Tropen : Novib, 2002

Imamovic, M. / Historija Bosnjaka vertaling Geschiedenis van Bosniaaken

Eigen inbreng